شده‌اند ، در اين آيه بمؤمنين سفارش شده است كه مانند منافقين نباشند و با كافران دوست نشوند ، و علَّت نزول آيه اين بود كه انصار ، در بنى قريظه ، دوست و همسوگند و همشير داشتند ، از پيغمبر ( ص ) پرسيدند ، در روابط خود با آنها چه كنيم ؟ فرمود : با مهاجرين دوستى كنيد ، و اين آيه نازل شد . قفّال گفته است : اين آيه براى جلوگيرى مؤمنين است از دوستى با منافقين ، يعنى بعد از آنكه اخلاق منافقين را دانستيد ، پس روا نيست كه با آنها دوستى كنيد . « أتُرِيدُونَ أَنْ تَجْعَلُوا لِلَّه عَلَيْكُمْ سُلْطاناً مُبِيناً » مجمع : اين ميفهماند تا كسى شايسته و محكوم به عذاب نباشد خدا عذابش نكند . و حسن بصرى گفته است : يعنى مگر ميخواهيد بكفر و دروغ دانستن دين راه آزار خود براى خدا باز كنيد . « فِي الدَّرْكِ الأَسْفَلِ » 145 فخر : ليث گفته است : « الدَّرْكِ » گودتر نقطه ى هر جاى گودى است ، پس مقصود از « درك اسفل » آخرين گودى جهنّم است ، ضحاك گفته است : درجات مراتب بالاى يكديگر است ، و دركات مراتب زير يكديگر هستند ، و حمزه و عاصم و كسائى « درك » به سكون راء خوانده‌اند ، و ديگران با فتح آن قرائت كرده‌اند ، و زجّاج گفته است : اين دو لغت است ، مثل شمع و شمع . و چون منافقين مسلمانان را استهزاء ميكردند ، و باسرارشان مطلَّع ميشدند ، و آنگاه كافران را خبردار ميكردند ، عذاب و گرفتارى آنها در درك اسفل معيّن شده است « إِلَّا الَّذِينَ تابُوا وَأَصْلَحُوا ، وَاعْتَصَمُوا بِاللَّه وَأَخْلَصُوا دِينَهُمْ لِلَّه » 146 ملا سلطان على گنابادى در بيان السعادة : اين جملات را چنين معنى كرده است يعنى بجز آن مردم كه از نفاق توبه كنند و كارهاى زشت گذشته ى خود را بوسيله ى يارى مقام نبوّت يا مظهر او ، اصلاح كنند ، و بمظهر خداوند ، و شيخ ارشاد كه علىّ عليه السّلام است متمسّك شوند ، و در دين خداوند كه ولايت است باخلاص قدم بردارند كه نااهل را در آن شريك نكنند ، و بغرض فاسد ادّعاى ولايت ننمايند . تأويلات كاشانى : اين جملات را چنين معنى كرده است : آنها كه از بقيّه ى نور و استعداد تكامل خود استفاده كرده و كومك توفيق خداوندى را پذيرفته اند